Главная Марий улам - марла лудам ОРШАНКЫШТЕ – ШОРЫКЙОЛ
25.01.2013
Просмотров: 985, комментариев: 0

ОРШАНКЫШТЕ – ШОРЫКЙОЛ

ОРШАНКЫШТЕ – ШОРЫКЙОЛ

Марий-влакын икымше календарный пайремжылан Шорыкйол шотлалтеш. Тудо пел телын эртымыжым да У ий толмым ончыкта. Калык шорыкйол арням эртараш ямдылалтеш. Ожно тиде пайрем поснак самырык-влакын кумылыштым нºлтен. Вет нунылан ынде чон канымеш тўрлº модыш дене модаш да мурен-кушташ чыла йºн лийын. ™дыр-каче-влак, посна пºртыш чумырген, йўла почеш тўрлº касым эртареныт: сокыртагала модыныт, ўдырсийым тамленыт.

Уремыште йўк-йўан. Молан тыге шонеда? Пºрт еда Васли кугыза ден Васли кува-влак коштыт. Калыкым мураш-кушташ, пўсº йодышышт дене шонаш да южгунам ºрмалгашат таратат.

8 январьыште Оршанке культура пºртышкº, Шорыкйолым пагален, Кугунур гыч Васли кугыза ден Васли кува-влак толыныт. Нуным верысе «Какшан сем» ансамбль ужатен. Гармонь да тўмыр йўк дене рошто пайрем кас культура пºртын фойештыже куд шагат кастене тў‰але. Толшо артист-влак «Уна вашлийме мурым» шергылтарышт да чыла дене палыме лияш кумыла‰ыч. Лачак модышыжат «Палыме лийына» маналтын.

Ончаш толшо-влак тў‰алтыш жапыште шып шинченыт гын, тунамак мºчºр-влак нуным верышт гыч тарватышт. Чыланат мурен-куштымашке ушнышт. Чынжымак, кум гармонь да тўмыр йўк почеш шагал е‰ верыште шинчен турка. А Кугунурысо артист-влак пайремым эртарен моштат, кўлеш годым пўсº мыскарашт дене утен каен воштылмашкат шуктат – йокрокланаш жап уке. Теве Васли кува ўштервоштыржо дене е‰-влакым тºрштылыкташ тў‰але. Мален шогет гын, йол воктечет перенат пуа. Модышыжат «™штервоштыр дене модыш» маналтеш. Чолгаракышт приз дене палемдалтыт.

Модыш тўрлº лийын. Адакшым ушымат кандарыман. Вўдышº-влак тунамак калыкмут ден тушто-влакым йодышташ тў‰альыч. Южо калыкмутшо, ай-ай, пылышымак шўта! Теве чыланат туштылан вашмутым шонат, но… йылме мучаштак – каласаш тептер ок сите. Пален налмек, чыланат рўж воштылаш тў‰алыт. Мурымаш, куштымаш, модмаш, воштылмаш – чыла иктыш ушнен. Чыланат пешак мастар улыт. Туге гынат Васли кува ок чакне, ойжым умбакыже шуя:

- Ончалза-ян, кидыштем могай мотор солык. Молан вара шонеда тиде солыкшо? Мый тендам эше ик модыш дене модыктынем. «Шºртньº капка» маналтеш. Айста пырля модына!

Ты модыш поснак о‰айын эртыш. Чыланат солык верч «кучедалыт». Шўкедылыт, куржталыт – чыланат солыкым руалтен налнешт. Мыняр воштылмашыже лийын – ойлен от пытаре. Пытыртышлан Васли кува эше ик модыш дене куандарыш. Кажне е‰ деч иктаж-могай арверым корзинкашкыже поген кошто. Вара «Тидлан мом ыштыктена?» модышым эртарыш. Чыланат шке арверыштым мº‰геш налшаш верч иктаж-могай музыкальный номерым але мыскарам ончыктышаш ыльыч. Модыш куштен-мурымаш дене мучашлалте.

Васли кува-влак погынышо калыклан сугыньым пуэн чеверласышт. А е‰-влак пўжалтмеш ноеныт гынат, мучашлан эше ик гана тўмырзын пералтымыж почеш кушталташ лектыч.

Шорыкйол кас моткоч сºралын эртен. Пытартышлан икмыняр е‰ын шонымашыжым палаш кумыл лекте.

ИВАНОВА Наталья Ивановна, СОЛОВЬЕВА Валентина Юрьевна, МОСКВИЧЕВА Зоя Степановна:

- Оршанкыште Шорыкйол пайрем икымше гана эртаралте. Тыгай о‰ай мероприятийым эртарыше Кугунур селасе «Какшан сем» ансамбльлан моткоч кугу таум каласена. Чыла сай, чыла келшен. Таче тиде касыште уло чон дене канаш пиал логале. Моткоч кугу тау. Но чаманен каласаш логалеш, калык шагалрак ыле.

Чынжымак, пытартыш жапыште Оршанке калык культура пºртыш корным мондаш тў‰алын. Культура илыш деч ºрдыжкº кора‰аш шотлан ок тол. Тунам вара айдемын чонжо йºршын пўнышка. Пўнышкышº чонан айдеме илыш деч вараш кодеш. Тыге лийман огыл. Ончыкыжым тиде экшыкым тºрлатыман. Шочмо йўлам эре пагален да арален шогыман. Тидын нергенак шке жапыштыже мемнан землякна М.Шкетан ойлен. Кº Шорыкйол пайремыш толын огыл, тудо моткоч шуко йомдарен.

Пайрем сценарийым верысе СДК-н художественный вуйлатышыже З.П.Волкова ямдылен да шкежак пеш о‰айын вўден. Семым гармоньчо-влак Е.С.Рыбакова, И.М.Кудрявцева ден В.И.Орехов келыштареныт. Тўмырым Г.Е.Воронин пералтен.

Тыгерак «Какшан сем» ансамбльын артистше-влак шкеныштын усталыкыштым Оршанке калыклан эше ик гана мастарын ончыктен кодышт. Нунылан моткоч кугу таум каласена да творческий пашаштым уло кумылын аклен, ончыланышт вуйнам савена.

Э.БЕРДНИКОВ.

Комментарии

Архив новостей

понвтрсрдчетпятсубвск
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031    
       

каталог организаций